بطورىكه در تاريخ سيستان آمده وقتى كه حجاج به اشعث دستور مىدهد كه : « مالها بستان از مردمان و سوى هند و سند تاختن كن و سر عبد اللّه عامر در وقت ، نزديك من فرست . » وى با لحنى اعتراض‌آميز در جواب حجاج مىنويسد : « تاختن هند و سند كنم اما ناحق نستانم و خون ناحق نريزم . » « 38 » اين ابن اشعث همان رادمردى است كه به يارى مردم به جنگ حجاج برخاست و در چند مورد او را به سختى شكست داد ولى سرانجام مغلوب شد و به خراسان گريخت . از دورهء بنى اميه ظلم و جور عليه تودهء مردم آغاز شد و حكام و عمال عرب براى انباشتن جيب خود ، مردم بينوا را به وسايل گوناگون وادار به دادن ماليات مىكردند حكومت حجاج ، در عراق بيست سال طول كشيد . در اين مدت ، كسانى كه او كشت جز آنان كه در جنگ با او كشته شدند ، اگر بتوان قول مورخان را باور كرد ، بالغ بر يكصد و بيست هزار كس بود . نوشته‌اند ، وقتى كه او وفات يافت ، پنجاه هزار مرد و سى هزار زن در زندان او بودند . شايد اين ارقام از اغراق و مبالغه خالى نباشد ، اما اين اندازه هست كه دورهء حكومت او در عراق ، براى همهء مردم خاصه براى موالى بدبختى بزرگى بود . « 39 » در ميان خلفاى اموى عمر بن عبد العزيز ، مىخواست مجرى حق باشد ، لذا سروصداى مأمورين غارت‌پيشه بلند شد . يكى از مأمورين به خليفه نوشت : « اگر در مصر احوال بدين منوال بماند ، مسيحيان بدون استثناء اسلام آورند و كليهء عوايد دولت از دست مىرود . » عمر پاسخ داد : « هرگاه همهء مسيحيان به اسلام هدايت شوند من آن واقعه را نعمتى عظيم دانم و بسيار مبارك و فرخنده شمارم ، زيرا خداوند ، رسول خود را به رسالت فرستاد ، نه براى وصول ماليات . » والى خراسان شكايت كرد كه : « بسيارى از ايرانيان در آن ايالت از ختنه كردن خوددارى كنند و اسلام را فقط بدان منظور قبول كرده‌اند كه از جزيه معاف باشند . » عمر بن عبد العزيز در جواب گفت : « خداوند محمد مصطفى ( ص ) را براى آن فرستاد كه خلق را به ايمان واقعى رهنمون شود نه اينكه آنها را ختنه كند . » « 40 » دوران خلافت عمر بن عبد العزيز سخت كوتاه بود ( 101 - 99 ) ساير خلفاى اموى هيچيك چون او حامى حق نبودند ، بلكه اسلام را وسيلهء سودجويى و حفظ موقعيت خود قرار داده بودند . يكى از اقدامات بيرويهء آنها جعل احاديث كذب بود و اغلب اين حديثها طورى تنظيم شده بود كه به انحراف افكار عمومى ، به نفع آنها ، كمك كند . دكتر نورى جعفر در كتاب گوشه‌هايى از اسرار تاريخ اسلام به تفصيل ، از رياكارى بنى اميه پرده برداشته و تمام احاديث مجعولهء آنها را ذكر كرده است ؛ از جمله مىنويسد :

--> ( 38 ) . تاريخ سيستان ، به اهتمام ملك الشعراء بهار ، ص 114 . ( 39 ) . دو قرن سكوت ، پيشين ، ص 17 . ( 40 ) . تاريخ ادبى ايران ، پيشين ، ص 343 .